Onderzoek

Eerder deze week verscheen het whitepaper "Digitale autonomie in de praktijk: van afhankelijkheid naar regie", opgesteld door de projectgroep Digitale Autonomie onder coördinatie van Cyberveilig Nederland. DEFION heeft als een van de deelnemende organisaties aan dit traject meegewerkt, samen met Atos, Cisco, DataExpert, Fox-IT, Northwave, Schubergphilis, Sentyron en Tesorion. Het document verdient aandacht, omdat het een vraagstuk dat in veel bestuurskamers blijft steken in zorg en aarzeling terugbrengt tot iets concreets en hanteerbaars.

Van soevereiniteit naar aantoonbare regie

De grootste verdienste van het whitepaper is dat het de discussie verlegt. Waar "soevereiniteit" vaak als politiek of juridisch eindstation wordt opgevat, gaat het in de praktijk om aantoonbare controle. De relevante vraag is niet of je data binnen de EU staat, maar wie erbij kan, onder welke voorwaarden, en hoe je dat controleert. Locatie kan daarbij helpen, maar zegt op zichzelf weinig over toegang, sleutelbeheer of de mogelijkheid om te wisselen van leverancier.

Internationale technologie is daarmee niet het probleem. Sterker nog, een internationale leverancier kan bij een goede inrichting soms zelfs betere beveiliging bieden dan een kleinere Europese aanbieder. Wat telt zijn de beheersmaatregelen eromheen, en de mate waarin je kunt laten zien dat die op orde zijn.

Twee dreigingen, één vakgebied

Voor securityprofessionals is de boodschap herkenbaar. De geopolitieke dreigingen rond digitale afhankelijkheid vormen geen nieuwe categorie risico, maar een nieuwe verschijningsvorm van vraagstukken die het vakgebied al decennia kent. Ze laten zich terugbrengen tot twee samenhangende sporen.

Datasoevereiniteit is in essentie een kwestie van vertrouwelijkheid. De belangrijkste maatregel is het versleutelen van gegevens en het zelf beheren van de encryptiesleutels, bijvoorbeeld met een Nederlandse of Europese sleutelbeheeroplossing (BYOK of HYOK). Wie de sleutel beheert, bepaalt immers in belangrijke mate wie er bij de data kan, ongeacht waar de infrastructuur fysiek staat.

Operationele autonomie draait om beschikbaarheid en stelt de vraag hoe goed je blijft functioneren wanneer een leverancier, systeem of omgeving wegvalt. De maatregelen die organisaties al treffen tegen ransomware en uitval helpen ook hier: een onafhankelijke herstelomgeving, graceful degradation, en een adaptieve architectuur die bij verstoring omschakelt in plaats van stilvalt.

Bouwstenen, geen eindoplossing

Het whitepaper plaatst ook de "soevereine" cloudvarianten van de grote leveranciers in een nuchter perspectief. Ze vergroten de controle en transparantie, en frameworks als SEAL helpen om die te beoordelen, maar ze nemen de onderliggende afhankelijkheid niet volledig weg. Digitale autonomie ontstaat pas wanneer een organisatie deze bouwstenen combineert met eigen technische, organisatorische en contractuele maatregelen. De verantwoordelijkheid voor aantoonbare regie blijft daarmee altijd bij de organisatie zelf liggen.

Wat dit betekent voor jouw organisatie

Wat de afgelopen periode is veranderd, is niet de techniek maar de urgentie. De strategische agenda van de bestuurder en de operationele agenda van de securityprofessional wijzen nu in dezelfde richting, en juist daardoor is dit het moment om de soevereiniteitsdiscussie te vertalen naar concrete beslissingen.

Daar helpen wij bij. DEFION ondersteunt organisaties bij het in kaart brengen van wat er werkelijk op het spel staat: welke data onaanvaardbaar gevoelig is, welke processen kritiek zijn, en van welke leveranciers je afhankelijk bent. Vanuit die analyse bepalen we samen welke maatregelen prioriteit verdienen, van onafhankelijk sleutelbeheer en een geteste exit-strategie tot een herstelomgeving en incident response readiness die ook standhoudt wanneer de primaire omgeving wegvalt.

Wil je weten hoe aantoonbare regie er voor jouw organisatie uitziet? Neem contact met ons op.

Het whitepaper is kosteloos te downloaden via Cyberveilig Nederland, in het Nederlands en het Engels: Digitale autonomie in de praktijk: van afhankelijkheid naar regie.

← Terug naar nieuws